Home / Nhân vật lịch sử / Luật sư Vũ Trọng Khánh -Bộ trưởng Bộ Tư pháp đầu tiên, Người chấp bút cho Hiến pháp năm 1946 của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa

Luật sư Vũ Trọng Khánh -Bộ trưởng Bộ Tư pháp đầu tiên, Người chấp bút cho Hiến pháp năm 1946 của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa

Luật sư Vũ Trọng Khánh, sinh năm 1912, quê quán ở thôn Cự Đà, xã Cự Khê, Thanh Oai, Hà Sơn Bình (nay là Hà Nội). Ông là Bộ trưởng Bộ Tư pháp đầu tiên, đồng thời là người khởi thảo bản hiến pháp của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa năm 1946.

Luật sư Vũ trọng khánh

Luật sư Vũ Trọng Khánh (1912 – 1996)

Tiểu sử luật sư Vũ Trọng Khánh

 Năm 1920, ông theo học tại trường Lycee Albert Surrant do Pháp mở. Nơi đây chỉ nhận học sinh là người Pháp và con em quan chức người Việt, Miên, Lào. Nhằm đào tạo một đội ngũ giúp việc cho Pháp tại Đông Dương. Ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường Vũ Trọng Khánh đã tỏ ra là một học sinh xuất sắc. Ông được các giáo viên người Pháp đánh giá cao. Năm 1932, sau khi ông đỗ tú tài, ông học Đại học Luật ở Hà Nội. Đến năm 1936, ông tốt nghiệp đại học với bằng cử nhân luật.

Sớm có tinh thần yêu nước, lý tưởng cách mạng. Nên ngay sau khi ra trường ông không ra làm quan cho Pháp. Vì ông không muốn làm kẻ hầu người hạ cho bọn thực dân. Vì vậy, ông tìm về Hải Phòng làm thư ký cho Văn phòng luật sư Laubies. Năm 1941, ông trở thành luật sư chuyên nghiệp. Bào chữa cho nhiều chiến sĩ cách mạng tại tòa án của chính quyền thực dân Pháp. Được rất nhiều người tin tưởng và kính trọng.

Cuộc đời làm cách mạng.

Buổi đầu tham gia cách mạng

Cách mạng tháng Tám năm 1945 bùng nổ. Ông tham gia tổ chức mít tinh thành lập Ủy ban Hành chính cách mạng Hải Phòng. Và được giữ chức Ủy viên Hành chính. Ngày 2 tháng 9 năm 1945, Chính phủ lâm thời Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra mắt quốc dân. Ông được giữ chức Bộ trưởng Bộ Tư pháp. Ngay sau khi nhận chức, ông được Chủ tịch Hồ Chí Minh tin tưởng. Và giao trọng trách cho ông là người trực tiếp khởi thảo Hiến pháp đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, khi ấy ông mới tròn 33 tuổi.

Người soạn bản dự thảo hiến pháp

Ngày 20 tháng 9 năm 1945, Vũ Trọng Khánh là một trong 7 thành viên trong Ủy ban Dự thảo hiến pháp. Bao gồm Chủ tịch Hồ Chí Minh, Vĩnh Thụy (vua Bảo Đại), Lê Văn Hiến, Nguyễn Lương Bằng, Đặng Xuân Khu (Trường Chinh), Đặng Thai Mai. Trong thời gian làm Bộ trưởng ông đã soạn thảo và ban hành được hơn 30 sắc lệnh làm nền tảng cho việc xây dựng hệ thống tư pháp. Góp phần xây dựng thể chế của đất nước.

Sau khi bản dự thảo hiến pháp được hoàn thành, Ủy ban Dự thảo họp và các thành viên biểu quyết tán thành. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhận xét: “Đây là một bản dự thảo đặc sắc, ông Vũ Trọng Khánh có công đầu, yêu cầu được công bố để xin ý kiến của quốc dân đồng bào”. Bản hiến pháp gồm lời nói đầu, 7 chương và 70 điều. Đây là nền tảng cho hiến pháp nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa năm 1946.

Luật sư Vũ Trọng Khánh với chủ tịch Hồ Chí Minh
Luật sư Vũ Trọng Khánh làm việc với Chủ tịch Hồ Chí Minh, năm 1946.

Người đặt cơ sở đầu tiên cho việc tổ chức Bộ Tư pháp

Ngày 1-12-1945, Bộ trưởng Vũ Trọng Khánh ký Nghị định số 37 đặt cơ sở đầu tiên cho việc tổ chức Bộ Tư pháp. Tổ chức bộ máy của Bộ Tư pháp lúc đó gồm: Phòng sự vụ nội bộ, Phòng viên chức và kế toán, Phòng giám đốc hộ vụ, Phòng giám đốc hình vụ, Phòng giám đốc việc quản trị các nhà lao và giáo dục tù nhân. Tuy chỉ giữ chức Bộ trưởng Bộ Tư pháp trong vòng 6 tháng (nguyên nhân ông không được tiếp tục giữ chức Bộ trưởng là do: điều 47, hiến pháp năm 1946 có ghi:

“… Thủ tướng chọn các Bộ trưởng trong Nghị viện và đưa ra Nghị viện biểu quyết toàn thể danh sách…”.

Tức là Bộ trưởng nhất thiết phải là đại biểu Quốc hội. (chính vì Hiến pháp 1946 quy định Bộ trưởng phải là nghị viên (đại biểu quốc hội). Không được giữ chức Bộ trưởng Tư pháp trong Chính phủ chính thức. Nên ông chuyển sang giữ chức vụ Chưởng lý Tòa thượng thẩm. Tức Viện trưởng Viện công tố tại Tòa án tối cao). Nhưng ông đã có những đóng góp quan trọng trong việc xây dựng hệ thống tư pháp của nền cộng hòa non trẻ.

Từ năm 1949 đến 1996

Ông là Trưởng ban Nghiên cứu pháp lý. Giai đoạn 1951-1954, làm Giám đốc Vụ Hành chính tư pháp. Tháng 10-1954, Vũ Trọng Khánh tham gia đoàn quân tiếp quản Thủ đô Hà Nội. Sau đó được điều động về Hải Phòng giữ chức vụ Ủy viên Hành chính. Rồi Phó Chủ tịch thường trực Ủy ban Hành chính TP Hải Phòng (từ năm 1955-1961).

Do có nhiều cống hiến trong hai cuộc kháng chiến trường kỳ của dân tộc. Vũ Trọng Khánh đã được Đảng và Nhà nước tặng thưởng Huân chương kháng chiến hạng nhất (năm 1961), Huân chương kháng chiến chống Mỹ, cứu nước hạng Nhất (năm 1986), Huân chương Hồ Chí Minh (năm 1994) và nhiều phần thưởng cao quý khác.

Khi ông mất, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã chia buồn: “Anh là một trí thức yêu nước, có tâm huyết đối với vận mệnh của Tổ quốc, đã từng có đóng góp xứng đáng trong Chính phủ Lâm thời đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Trong suốt những thập kỷ kháng chiến và những năm tiếp theo, anh đã hết lòng phục vụ nhân dân, có cống hiến xứng đáng đối với sự nghiệp đại đoàn kết toàn dân và xây dựng nền luật học của nước ta”.

Để ghi nhận những đóng góp của ông đối với lịch sử nước nhà. Năm 2015, Nhà xuất bản Tri thức ra mắt công chúng cuốn sách “Luật sư Vũ Trọng Khánh Bộ trưởng Bộ Tư pháp đầu tiên” nhân dịp kỷ niệm Ngày thành lập Bộ Tư pháp (28/8) và ngày giỗ thứ 20 của ông. Cuốn sách giới thiệu nhiều tư liệu lịch sử quý liên quan đến Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đại tướng Võ Nguyên Giáp.

About admin

Có thể bạn quan tâm

Ông bà Dương Đức Hiền - Thanh Thủy

Dương Đức Hiền Bộ trưởng Bộ Thanh niên Việt Nam

Dương Đức Hiền quê ở thôn Linh Quy, xã Kim Sơn, huyện Gia Lâm, tỉnh Bắc Ninh (nay …

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *